TỪ ÁNH SAO MAI ĐÊM THÀNH ĐẠO

ĐẾN BUỔI SÁNG MÙA XUÂN NHÂN THẾ

 

DƯƠNG KINH THÀNH

 

 

Thuở nhỏ mỗi khi đến chùa, chúng tôi hay tìm đến đọc các câu văn được viết treo khắp nơi, nhất là chung quanh giảng đường náo nhiệt. Thường là những câu ghi lời Phật dạy, lời kinh nơi đó tâm đắc nhất, để góp phần khuyến hóa tăng chúng và Phật tử nơi trú xứ của mình. Đó là khi tôi từ bỏ sở thích sưu tầm các câu danh ngôn, ghi vội đầy rẫy trong tập vở và sổ tay trước mặt mà căn bệnh tuổi học trò nào cũng đều mắc phải, luôn muốn thể hiện mình có tư duy xa rộng. Vì lẽ những lời Phật dạy, những câu văn trích gọn từ trong kinh điển vốn đã mang tính chân lý xa rộng, bao hàm tất cả những diễn biến trong cuộc sống hằng ngày với những khung hình vui sướng và khổ sầu mà từ ngàn xưa đức Thế Tôn đã thành tựu được chân lý ngay dưới cội Bồ đề đêm thành đạo đáng nhớ.

Trải qua nhiều thế hệ, đi qua nhiều quốc độ với muôn ngàn kiểu sống và sinh tồn khác nhau. Những lời vàng Phật dạy ấy, dù có chia ra nhiều ngả rẽ khác nhau nhưng cũng đều có chung một vị giải thoát sâu xa. Đi qua những cuộc chiến tranh kéo dài do lòng tham đắm và vọng tưởng của con người tạo ra thì chân lý Phật đà, những lời vàng Phật dạy cũng ngày càng được nhân rộng và vang xa hơn, bất chấp tiếng xé gió của làn tên mũi đạn đang rượt đuổi bên mình. Thân xác này có thể mất, nhưng chân lý Phật đà vẫn mãi mãi trường tồn và sinh sôi, bất diệt.

Tất cả những viễn cảnh xã hội, những vui buồn trong cuộc sống đã được nhiều bậc Tổ sư, tôn túc cô đọng lại thành 423 lời vàng của Phật trong Kinh Pháp Cú tuyệt hảo, để ít ra, những ai có cùng căn bệnh như tuổi thơ của tôi không còn hao tốn thời gian và công sức soi tìm và ghi lại, làm hành trang nuôi sống huệ mạng của mình. Kinh Pháp Cú là một trong mười lăm quyển kinh thuộc Tiểu Bộ Kinh trong hệ thống kinh tạng Pali. Nhiều bậc tri thức xem bộ kinh này là là một Thánh Thư của Phật giáo, và là “Kinh Lời Vàng” của đức Phật.

Ngày ấy, với tuổi trẻ sôi nổi của mình, anh em chúng tôi thích tìm và chọn nhưng lời dạy “sốc” nhất và gần gũi với nhịp sống hiện tại của mình cũng như với hoàn cảnh xã hội, trước hết là để tự nhắc nhở sau đó cùng chia sẻ với nhau những lời vàng Phật dạy thiết thực trong đời sống. Chia nhau tìm và tham cứu nhiều bản dịch Kinh Pháp Cú, trân trọng từng diễn giải của nhiều bậc tôn túc để thống nhất bình chọn. Một trong nhiều lời vàng ấy, anh em vẫn còn luôn thuộc nằm lòng câu 244 thuộc Phẩm Cấu Uế: “Dễ thay sống trơ tráo, lỗ mãng như quạ diều, Miệng bêu ríu, ngạo mạn, Lòng ô nhiễm, tự kiêu”. Và tiếp đó là lời diễn giải thật hay: “Sống không biết xấu hổ, sống lỗ mãng như quạ diều, sống chê bai kẻ khác, sống đại đởm khoa trương, sống ngạo mạn ỷ lại; Sống như thế ấy chẳng khó khăn gì”.

Tuổi trẻ của anh em chúng tôi khi đó sống trong chiến tranh, nhiều biến động thường trực, có khi can thiệp hay xé nát lý tưởng của nhau. May mắn vì đã có mang trong mình nhiều căn bản Phật học, được vun bồi theo từng tuổi lớn lên, nên ngoại cảnh chi phối ít khi có dịp thành công. Với những hoàn cảnh buông tay, thì vẫn còn nhắc nhở nhau bằng câu Kinh Pháp Cú 320 - Phẩm Voi Rừng:

“Như voi giữa chiến địa, Kháng cự mọi cung tên, Ta chịu đựng hủy báng, Phá giới biết bao người”. Lời diễn giải hay nhất được chọn: “Ta phải có thái độ của đàn voi khi lâm trận, mạnh tiến giữa rừng gươm đao giáo mác, hứng chịu những nỗi chua cay của đời và vững tiến trên con đường phẩm hạnh”.

Thời đó, mỗi mùa Thành Đạo, anh em chúng tôi đều có các kỳ cắm trại mang danh Ni Liên Thuyền. Giữa đêm khuya thanh vắng, quây quần bên hình ảnh đức Bổn Sư ngồi trầm tư dưới cội Bồ đề, có chút sương lạnh tỏa chung quanh cũng đủ làm chạnh lòng mình khi liên tưởng đến cái thời khắc đức Thế Tôn thành đạo, mà cũng cảm nghe lòng vương chút tái tê. Dễ cảm và cũng dễ liên tưởng như thế mới chạm đến cửa ngõ của sự biết ơn và nhớ ơn chư Phật. Môi trường tu học của anh em chúng tôi bắt đầu từ những bước chân sáo Oanh Vũ hồn nhiên cho đến bước trưởng thành mai này cũng vẫn mang nhiều sự hàm ân sâu sắc ấy, nên từ đó có rất nhiều thuận duyên tiếp cận đến Phật học. Đó còn là một sự khổ luyện, nhọc nhằn tìm học đạo trong những bước đi âm thầm, cô độc trong đêm lạnh của trời tối mùa sương. Trong đêm trường lạnh lẽo ấy, từng đốm lửa của các lều trại vẫn luôn được thắp sáng bằng những ánh đuốc, đủ nung ấm tinh thần từng trại sinh khi bài hát Thành Đạo vẫn còn mãi vấn vương bên trong mỗi trái tim:

“Mùa đông đến, đây Ni Liên bờ sông giá lạnh./ Kia chén vàng còn lấp lánh dưới trời khuya./ Triền dốc núi, tuyết rơi lạnh trắng cánh rừng/ Đức Thích Già vừa chứng được đạo mầu/ Ngày hôm nay cũng mùa đông này, trên quê hương còn đang vất vã, chấp hai tay, đài sen ta kết đoàn/ Đồng nguyện cầu, dâng đến Đức Thế Tôn.

Đời tham đắm, say bao nhiêu niềm đau ái lụy/ Kia tiếng cười, nọ tiếng khóc khăp trần ai/ Người vui sướng, kẻ khổ đau nào có khác gì/ Ánh Đạo Vàng được soi khắp chốn nhân gian/ Ngày hôm nay cũng mùa đông này/ Chạnh nhớ xưa bờ sông giá lạnh/ Đức Thế Tôn, lời tâm trong chén vàng/ Mang đạo lành đi khắp chốn nhân gian.

Ngày hôm nay, theo bao nhiêu thời gian chất chồng/ Bao tiếng cười, niềm hoan hỷ đã dần tươi/ Người vui sướng kẻ khổ đau cùng nhau thấy mình/ Ánh Đạo Vàng, được soi sáng khắp nhân gian/ Ngàn năm xưa cũng ngàn năm này/ Luôn khắc ghi hạnh xưa của Phật/ Nương Pháp Luân, đài sen ta kết đoàn/ Đồng chung lòng, xin mãi luôn khắc ghi”.

 

 

Ngày nay, theo quy chế tổ chức của Giáo hội Phật giáo hiện hành, tuổi trẻ Thanh niên Phật giáo chung một mái nhà của Ban Hướng dẫn Nam nữ cư sĩ, với đa dạng hình thức tu học cũng như nhiều sắc thái để các bạn lựa chọn tham gia. Duy nhất chỉ có mỗi một tổ chức Gia đình Phật tử hiện diện, tiếp tục sinh hoạt theo lý tưởng của mình. Điều này, cũng có nghĩa rằng tổ chức Gia đình Phật tử hôm nay như thay mặt hệ thống Thanh niên Phật giáo ngày xưa với sáu hình thức Gia đình Phật tử, Sinh viên Phật tử, Học sinh Phật tử, Thanh niên Phật tử, Hướng đạo Phật giáo và Thanh niên Phật tử thiện chí. Đó cũng có thể được xem là một khung cửa được mở ra để đón nhận hương sắc mùa xuân tràn đầy sắc hoa đạo thanh xuân, làm nền tảng vững chắc cho các lứa tuổi thanh niên bước đến với nguyên vẹn niềm tự hào của biết bao tầng lớp cha ông để lại.

Biết rằng mỗi một mùa xuân sang, là thêm một tuổi thời gian chồng chất thêm lên đôi vai của thế hệ anh em chúng tôi đã và đang bước qua phía bên kia triền dốc cuộc đời. Nhưng với tấm lòng người con Phật dù hình thái kế thừa với sắc màu nào để chân lý Phật đà được tiếp tục phát triển và hóa đạo thêm xa, thì đó mới chính là niềm hoan hỷ cao vợi nhất. Mùa xuân thì luôn ở phía trước, kỷ niệm dù có ra sao thì cũng đã ở phía sau lưng, có khi lại là lực cản của hôm nay. Biết và nhìn mùa xuân trong sự buông xả như vậy cho nhẹ bớt sự ngậm ngùi, cho tách trà ngày xuân hôm nay còn phảng phất mùi hương trần thế.

Mùa Xuân Bính Ngọ 2026